ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੜਬੜਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਆਮ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨ

22/09/2026 | Public Times Bureau | Panjab

ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬੜਬੜਾਉਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ Parasomnias ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਦਿਮਾਗੀ ਖੇਤਰ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ, ਬੜਬੜਾਉਣ, ਹੱਸਣ ਜਾਂ ਫੁਸਫੁਸਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਘਟਨਾ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ Slow-wave Non-REM ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੜਬੜਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਜਾਂ ਕਹੀ ਗਈ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੜਬੜਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ Parasomnias ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੜਬੜਾਉਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਦਿਮਾਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। Non-REM ਅਤੇ REM ਨੀਂਦ ਦੇ ਇਹ ਚੱਕਰ ਰਾਤ ਭਰ ਲਗਭਗ 90 ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ Non-REM ਨੀਂਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਵੇਰ ਵੱਲ REM ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੀਂਦ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਦਿਮਾਗ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੜਬੜਾਉਣਾ ਆਮ ਨੀਂਦ-ਸਬੰਧੀ ਘਟਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਹਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Why Do People Mumble In Their Sleep Learn The Science Behind This Common Phenomenon